Τα σπίτια που έχουν ανακαινιστεί στα Κοίλα Εβρου για να στεγάσουν το αναμορφωτήριο. Αριστερά, ξύλινο τραπέζι με χαραγμένα ονόματα ανθρώπων που έχουν θητεύσει εκεί και ένα αγροτικό αυτοκίνητο με γερμανικές πινακίδες. Κάτω, οι τρεις έφηβοι που μένουν και σήμερα στο ίδρυμα.Χώρα προορισμού για «ειδικό σωφρονισμό» ανήλικων γερμανών παραβατών αποτελεί εδώ και είκοσι χρόνια η Ελλάδα! Κυριολεκτικά «κάτω από τη μύτη» του ελληνικού κράτους, ιδιωτικές γερμανικές εταιρείες «εισάγουν» στη χώρα μας παιδιά 13 έως 18 ετών, και τα τοποθετούν σε ειδικά «κλειστά κέντρα αναμόρφωσης», σε απομονωμένες τοποθεσίες. Εκεί τα παιδιά ακολουθούν πρόγραμμα «εντατικής βοήθειας», όπως το αποκαλούν, με σκοπό να επανενταχθούν στην κοινωνία. Τα προγράμματα αυτά θεωρούνται «τελευταία ελπίδα» για εφήβους που στη χώρα τους χαρακτηρίζονται ιδιαιτέρως δύσκολες περιπτώσεις.
**Τέτοια «κέντρα» λειτουργούν σήμερα στα χωριά Κοίλα και Ιτέα του Εβρου, στη Χαλκιδική και σε δύο χωριά της Θάσου. Τον τελευταίο χρόνο, μάλιστα, σε ένα από τα προγράμματα, έχουν ενταχθεί και δύο Ελληνες, ηλικίας 16 χρόνων, που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με ναρκωτικά! Αποστολή στη ΣιβηρίαΤο περίεργο είναι ότι δεν υπάρχει διακρατική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για τη διεξαγωγή των προγραμμάτων, ενώ και τα ελληνικά υπουργεία Υγείας - Πρόνοιας, Εξωτερικών και Δικαιοσύνης δηλώνουν πλήρη άγνοια. Πάντως, η γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα, αλλά και το προξενείο στη Θεσσαλονίκη γνωρίζουν για την εφαρμογή τους.
**Το ομοσπονδιακό υπουργείο Οικογένειας στη Γερμανία τα αποκαλεί «έντονα παιδαγωγικά μέτρα». Από το 2005, μάλιστα, τα κριτήρια ένταξης σε προγράμματα εξωτερικού έγιναν πιο αυστηρά.«Υπήρξε έντονη κριτική μέσω του τύπου, γιατί κάποιοι γερμανοί νέοι, που συμμετείχαν στα προγράμματα, έκαναν αξιόποινες πράξεις στη χώρα φιλοξενίας, κάτι που είχε αρνητικό αντίκτυπο στη διεθνή εικόνα της Γερμανίας», αναφέρει ο Χάνο Σάφερ, υπεύθυνος τύπου.
«Εκτοτε, η βοήθεια προτιμάται να δίνεται, εντός του γερμανικού κράτους. Σήμερα, πρέπει να είναι ιδιαίτερα εξαιρετική περίπτωση για να σταλεί στο εξωτερικό», τονίζει με έμφαση ο Χ. Σάφερ. **Μια από τις αφορμές που ξεσήκωσαν σάλο, στάθηκε η περίπτωση ενός 16χρονου Γερμανού που - όπως έγραψαν, τον περασμένο Ιανουάριο, η αγγλική «Guardian» και η ιταλική «La Stampa» - στάλθηκε στο χωριό Σεντελνίκοβο της Σιβηρίας.Δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού τύπου έκαναν λόγο και για έναν 14χρονο που «τοποθετήθηκε» στην Ελλάδα και το 2004 σκότωσε τον επόπτη του. Πηγές, που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, ανέφεραν ότι το γεγονός συνέβη στην Πελοπόννησο, κοντά στην αρχαία Ολυμπία και η «μονάδα» αυτή έπαψε να λειτουργεί αμέσως μετά το συμβάν.
Αγροτικές εργασίεςΣτα σπίτια των «κέντρων» διαμένουν από 3 έως 15 ανήλικοι υπό την εποπτεία γερμανών και ελλήνων επιμελητών, που δουλεύουν για τις ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες εμφανίζονται ως μη κερδοσκοπικές. Σε άλλες περιπτώσεις, οικογένειες Γερμανών, που ζουν στη χώρα μας, αναλαμβάνουν να «φιλοξενήσουν» παιδιά με προβληματική συμπεριφορά.**Οι ανήλικοι διδάσκονται τα μαθήματα της τάξης που θα παρακολουθούσαν στην πατρίδα τους, ενώ παράλληλα κάνουν αγροτικές εργασίες και ζουν στη φύση. Οι υπηρεσίες ανηλίκων της Γερμανίας (Γιούγκεναμτ), και οι εταιρείες, ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται για τιμωρία:«Στόχος είναι να διδαχθούν μια καθημερινότητα τελείως διαφορετική απ' αυτή που βίωναν μέχρι σήμερα, να επικεντρωθούν σε ουσιαστικές αξίες και να ξεκινήσουν μια καινούρια ζωή». **Τα παιδιά φτάνουν στην Ελλάδα με δυο τρόπους. Οπως μας δηλώνει ο Στέφαν Μπέκερ, επικεφαλής της Γιούγκεναμτ στην πόλη Γκίσεν.«Αν ο ανήλικος έχει αντικοινωνική συμπεριφορά μια ομάδα ειδικών, που γνωρίζουν το παιδί -γιατροί, ψυχολόγοι, δάσκαλοι, εκπαιδευτικοί σύμβουλοι κ.λπ.- προτείνει ποιες εναλλακτικές λύσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν. Οι γονείς έχουν τον τελευταίο λόγο. Αν κάποιος υποπέσει σε παράβαση ο δικαστής αποφασίζει και ο τότε κατάδικος δεν έχει επιλογή».
**Η εταιρεία Κότσιους φέρεται ως η πιο δραστήρια και οργανωμένη στην Ελλάδα. Μπαίνοντας στη σχετική ιστοσελίδα διαβάσαμε ότι στις υπηρεσίες της συγκαταλέγεται η βοήθεια «κλειστού περιβάλλοντος» στο εξωτερικό. Οπως αναφέρουν, αυτά τα μέτρα βοήθειας ιδιαίτερα σε νέους που αρνούνται να πάνε σχολείο, που έχουν τάση για ναρκωτικά, δύσκολη οικογενειακή κατάσταση, ψυχολογικά προβλήματα, τάσεις αυτοκαταστροφής και «εγκληματικό παρελθόν, εναλλακτικά με έκτιση ποινής».**«Τα παιδιά δεν "εκτίουν" κάποιο είδος ποινής. Εμφανίζουν παραβατικότητα στη συμπεριφορά τους, έχουν εγκαταλειφθεί από τους γονείς τους ή οι γονείς τους αδιαφορούν, οπότε με τη διαμεσολάβηση των αρχών αποφασίζεται η ένταξή τους σε τέτοιο πρόγραμμα. Το είδος αυτό εναλλακτικής βοήθειας αποφασίζει η υπηρεσία ανηλίκων, και όχι το δικαστήριο, ύστερα από συναίνεση του νέου και των κηδεμόνων του», τονίζει η δικηγόρος της εταιρείας Ζωή Σιδηροπούλου. **Στην Ελλάδα, η εταιρεία πρωτοεμφανίζεται το 1988. Σήμερα «τρέχει» δύο προγράμματα. Το ένα με την επωνυμία «Κοίλα» στο ομώνυμο χωριό του δήμου Φερών (βλ. πάνω), και το άλλο στη Χαλκιδική, όπου οι έφηβοι είναι τοποθετημένοι σε οικογένειες Γερμανών, κοντά στη θάλασσα, σε μια αγροτική και τουριστική περιοχή.Χωρίς άδεια λειτουργίαςΟι τοπικές αρχές στον Εβρο γνωρίζουν για το πρόγραμμα. Ο δήμαρχος Φερών Γ. Ούστογλου, διευκρίνισε ότι «ποτέ δεν δημιούργησαν πρόβλημα μέχρι τώρα». Εκείνο που θυμάται είναι ότι «μια φορά είχαν στείλει ένα παιδί στο δήμο για πρακτική άσκηση. Απασχολήθηκε στα σκουπίδια και του δώσαμε μια βεβαίωση. Αλλη επαφή δεν είχα με αυτούς».
**Η διεύθυνση Πρόνοιας της νομαρχίας στον Εβρο έμαθε για το «κέντρο» το 1991.«Εκτοτε άρχισε μια αλληλογραφία μεταξύ της υπηρεσίας μας και της διεύθυνσης Προστασίας Οικογένειας του υπουργείου Υγείας με αντικείμενο τη χορήγηση άδειας λειτουργίας στο κοινωνικοπαιδαγωγικό ίδρυμα Κοίλων Εβρου, όπως το ονόμαζαν. Η έδρα της εταιρείας ήταν στη Γερμανία. Αδεια δεν χορηγήθηκε, και το '99 η υπόθεση για εμάς έκλεισε», τονίζει η διευθύντρια Πρόνοιας Σωτηρία Δαγκάκη. **Τελικά, το «κέντρο» στα Κοίλα πήρε άδεια εγκατάστασης το 2004, ως υποκατάστημα κυπριακής... εταιρείας (!) με προβλεπόμενες δραστηριότητες και σκοπό την «παροχή υπηρεσιών επιστημονικής και ψυχοσωματικής στήριξης σε παιδιά με ειδικές ανάγκες σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους»...«Θα αποδοθούν ευθύνες»Το υποκατάστημα φέρει την επωνυμία «Κ.Κ.ΝΤ. (Κότσιους Κλάους-Ντίτερ) Κοινωνία Ειδικά για Παιδιά», και η άδεια δημοσιεύεται σε ΦΕΚ και υπογράφεται από το νομάρχη Ν. Ζαμπουνίδη. *«Ηρθαν στη διεύθυνση Εμπορίου της νομαρχίας, κατέθεσαν τα νόμιμα δικαιολογητικά, και δώσαμε άδεια εγκατάστασης, και όχι λειτουργίας, σε μη κερδοσκοπική εταιρεία όπως παρουσιάζονται», τονίζει ο διευθυντής της Γ. Πετρίδης. «Δεν έχουμε, όμως, δικαιοδοσία να ελέγξουμε τους σκοπούς». **Πηγές του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που ενημερώθηκαν από την «Κ.Ε.» για το θέμα, δηλώνουν ότι «οι υπηρεσίες που προσφέρονται άπτονται ευαίσθητων κοινωνικών θεμάτων, που συνδέονται με την ανάπτυξη παιδιών και εφήβων, και γι' αυτό δεν μπορούν να παρέχονται χωρίς την επιστημονική εποπτεία του υπουργείου.»Ολα τα στοιχεία θα εξεταστούν εξονυχιστικά, τόσο από νομικής όσο και από επιστημονικής άποψης, και θα αποδοθούν ευθύνες». *Ως παλαιότερο κλειστό πρόγραμμα εντός της ελληνικής επικράτειας εμφανίζεται αυτό στο χωριό Καζαβίτης Θάσου. Δημιουργήθηκε το 1986 από τη γερμανική KJHV (Kinder und Jugendhilfe Verbund eV) και η ελληνική ονομασία είναι «Πρόγραμμα εφήβων Θάσου». «Στόχος μας είναι να λειτουργήσουμε σε σύμπνοια με τις αρχές. Πιστεύουμε πολύ στις μεθόδους μας γιατί έχουμε δει να συμβαίνουν θαύματα», τονίζει η Νίτσα Κωνσταντινίδη, επικεφαλής του «κέντρου».*Στο πλαίσιο προγράμματος της ίδιας εταιρείας, δύο ακόμη 13χρονα παιδιά «φιλοξενούνται» από ανάδοχη οικογένεια στα Λιμενάρια Θάσου. Αντίστοιχο πρόγραμμα υπήρχε μέχρι πρόσφατα και στη Σκάλα Πρίνου, παραμένει όμως άγνωστο αν σήμερα λειτουργεί.
Αλεξ, Κέβιν και Ντένις
Τα Κοίλα είναι ένα εγκαταλειμμένο χωριό του Εβρου, καλά «προστατευμένο» από τη σιωπή που το περιβάλλει. Γύρω-γύρω υπάρχουν μόνο δάση και κιτρινισμένα χωράφια, παρατημένα από τους αγρότες.Προχωρώντας προς το κέντρο του χωριού, ωστόσο, αποκαλύπτεται ένας μικρόκοσμος: Τέσσερα με πέντε παλιά αλλά επισκευασμένα σπίτια είναι το «ίδρυμα», όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι. Εκεί ζουν τους τελευταίους 6-8 μήνες ο Αλεξ, ο Ντένις, ο Κέβιν - και οι τρεις τους από 14 έως 16 χρόνων.**«Λειτουργούμε από το 1988 στην Κοτρωνιά, μέσα στο δάσος της Δαδιάς και το 1991 ήρθαμε στα Κοίλα», λέει ο Σταύρος, φύλακας και παλαιότερος εργαζόμενος του κέντρου. «Μαθαίνουμε στα παιδιά απλά πράγματα και κυρίως μια καθημερινότητα διαφορετική απ' αυτή που έχουν συνηθίσει δίχως στοργή από τους γονείς τους. »Πολλά απ' αυτά εκδηλώνουν επιθετικότητα. Ο γονιός, ο δάσκαλος ή η αστυνομία τα πάει στη "Γιούγκεναμτ". Είναι παιδιά που από τα 7 τους κιόλας έχουν περάσει από ιδρύματα», εξηγεί. **Ο Σταύρος εκτιμά ότι τα ποσοστά επιτυχίας του προγράμματος είναι 50-70% και υπολογίζει πως από τα «χέρια» του πέρασαν περίπου 300 παιδιά όλα αυτά τα χρόνια. **«Πώς φτάνουν μέχρι εδώ από τη Γερμανία;» ρωτάμε. «Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Υπάρχουν παιδιά που επιλέγουν τα ίδια ή οι γονείς τους να φύγουν στο εξωτερικό κι άλλα που τους το επιβάλλει ο εισαγγελέας. Αυτά είναι συνήθως παιδιά που το έχουν σκάσει επανειλημμένως από ιδρύματα της χώρας τους και το πρόγραμμα του εξωτερικού μοιάζει σαν να είναι η τελευταία ελπίδα. Εδώ το κάθε παιδί έχει τον επόπτη του». Παρά τη στενή εποπτεία κάποια φεύγουν. Λείπουν για λίγες ώρες, αλλά δεν προλαβαίνουν να πάνε μακριά: «Ψάχνουμε και τα βρίσκουμε ή κάποιο μάτι τα βλέπει και μας ειδοποιεί». **Οι εργαζόμενοι του κέντρου ανησυχούν γιατί, όπως λένε, τα προγράμματα δεν πάνε καλά: «Παλιά, επί ηγεσίας Σρέντερ, είχαμε και 15 παιδιά το χρόνο». Υστερα είναι και οι θέσεις εργασίας: «Σκέψου ότι το πρόγραμμα δίνει δουλειά σε πέντε άτομα, σε μια τέτοια παραμεθόριο περιοχή», υπογραμμίζουν. **Οση ώρα μιλάμε, από διπλανή αίθουσα «βγαίνει» δυνατή, «μπιτάτη» μουσική. Απ' έξω ακούγονται αγορίστικες φωνές να μιλούν γερμανικά και ρωτάμε αν μπορούμε να δούμε τα παιδιά. Βγαίνουμε σχεδόν με αγωνία να δούμε ποιοι είναι οι κάτοικοι αυτού του παράξενου χωριού. Αντικρίζουμε τρία «εφηβάκια» κι αναρωτιόμαστε πώς εδώ, σε μια έρημη άκρη του κόσμου, θα μπορέσουν να βρουν την αγάπη και στοργή που δεν γνώρισαν...**Ανταλλάσσουμε μαζί τους λίγες ανώδυνες κουβέντες. «Γνωρίζεις έλληνες τραγουδιστές; Ποιοι σου αρέσουν;». «Ο Κοργιαλάς και ο Πλιάτσικας!», απαντούν. **Τα παιδιά βγαίνουν από το χωριό κάθε Παρασκευή και Σάββατο, συνοδευόμενα από τους επόπτες τους και πηγαίνουν στις Φέρες και στην Αλεξανδρούπολη. Τις καθημερινές υπάρχει πρόγραμμα, αλλά δεν τηρείται αυστηρά. **Λίγο πριν επιβιβαστούμε στο αυτοκίνητο, ρωτήσαμε γιατί δεν εγκαθιστούν τέτοια προγράμματα σε χωριά της Γερμανίας.Η απάντηση ήρθε από μια εκπαιδευτικό που εργάζεται στα Κοίλα, την Μπριγκίτε: «Δεν υπάρχουν χωριά τόσο απομονωμένα και έρημα. Οι συγκοινωνίες είναι πολύ αναπτυγμένες και ό, τι ώρα θέλουν μπορούν να επιστρέψουν στο επιβλαβές περιβάλλον όπου ζούσαν παλαιότερα.
ΠΗΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:http://www.enet.gr/online/online_text/c=111,id=4926440,19116392
**Τέτοια «κέντρα» λειτουργούν σήμερα στα χωριά Κοίλα και Ιτέα του Εβρου, στη Χαλκιδική και σε δύο χωριά της Θάσου. Τον τελευταίο χρόνο, μάλιστα, σε ένα από τα προγράμματα, έχουν ενταχθεί και δύο Ελληνες, ηλικίας 16 χρόνων, που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με ναρκωτικά! Αποστολή στη ΣιβηρίαΤο περίεργο είναι ότι δεν υπάρχει διακρατική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για τη διεξαγωγή των προγραμμάτων, ενώ και τα ελληνικά υπουργεία Υγείας - Πρόνοιας, Εξωτερικών και Δικαιοσύνης δηλώνουν πλήρη άγνοια. Πάντως, η γερμανική πρεσβεία στην Αθήνα, αλλά και το προξενείο στη Θεσσαλονίκη γνωρίζουν για την εφαρμογή τους.
**Το ομοσπονδιακό υπουργείο Οικογένειας στη Γερμανία τα αποκαλεί «έντονα παιδαγωγικά μέτρα». Από το 2005, μάλιστα, τα κριτήρια ένταξης σε προγράμματα εξωτερικού έγιναν πιο αυστηρά.«Υπήρξε έντονη κριτική μέσω του τύπου, γιατί κάποιοι γερμανοί νέοι, που συμμετείχαν στα προγράμματα, έκαναν αξιόποινες πράξεις στη χώρα φιλοξενίας, κάτι που είχε αρνητικό αντίκτυπο στη διεθνή εικόνα της Γερμανίας», αναφέρει ο Χάνο Σάφερ, υπεύθυνος τύπου.
«Εκτοτε, η βοήθεια προτιμάται να δίνεται, εντός του γερμανικού κράτους. Σήμερα, πρέπει να είναι ιδιαίτερα εξαιρετική περίπτωση για να σταλεί στο εξωτερικό», τονίζει με έμφαση ο Χ. Σάφερ. **Μια από τις αφορμές που ξεσήκωσαν σάλο, στάθηκε η περίπτωση ενός 16χρονου Γερμανού που - όπως έγραψαν, τον περασμένο Ιανουάριο, η αγγλική «Guardian» και η ιταλική «La Stampa» - στάλθηκε στο χωριό Σεντελνίκοβο της Σιβηρίας.Δημοσιεύματα του ευρωπαϊκού τύπου έκαναν λόγο και για έναν 14χρονο που «τοποθετήθηκε» στην Ελλάδα και το 2004 σκότωσε τον επόπτη του. Πηγές, που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, ανέφεραν ότι το γεγονός συνέβη στην Πελοπόννησο, κοντά στην αρχαία Ολυμπία και η «μονάδα» αυτή έπαψε να λειτουργεί αμέσως μετά το συμβάν.
Αγροτικές εργασίεςΣτα σπίτια των «κέντρων» διαμένουν από 3 έως 15 ανήλικοι υπό την εποπτεία γερμανών και ελλήνων επιμελητών, που δουλεύουν για τις ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες εμφανίζονται ως μη κερδοσκοπικές. Σε άλλες περιπτώσεις, οικογένειες Γερμανών, που ζουν στη χώρα μας, αναλαμβάνουν να «φιλοξενήσουν» παιδιά με προβληματική συμπεριφορά.**Οι ανήλικοι διδάσκονται τα μαθήματα της τάξης που θα παρακολουθούσαν στην πατρίδα τους, ενώ παράλληλα κάνουν αγροτικές εργασίες και ζουν στη φύση. Οι υπηρεσίες ανηλίκων της Γερμανίας (Γιούγκεναμτ), και οι εταιρείες, ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται για τιμωρία:«Στόχος είναι να διδαχθούν μια καθημερινότητα τελείως διαφορετική απ' αυτή που βίωναν μέχρι σήμερα, να επικεντρωθούν σε ουσιαστικές αξίες και να ξεκινήσουν μια καινούρια ζωή». **Τα παιδιά φτάνουν στην Ελλάδα με δυο τρόπους. Οπως μας δηλώνει ο Στέφαν Μπέκερ, επικεφαλής της Γιούγκεναμτ στην πόλη Γκίσεν.«Αν ο ανήλικος έχει αντικοινωνική συμπεριφορά μια ομάδα ειδικών, που γνωρίζουν το παιδί -γιατροί, ψυχολόγοι, δάσκαλοι, εκπαιδευτικοί σύμβουλοι κ.λπ.- προτείνει ποιες εναλλακτικές λύσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν. Οι γονείς έχουν τον τελευταίο λόγο. Αν κάποιος υποπέσει σε παράβαση ο δικαστής αποφασίζει και ο τότε κατάδικος δεν έχει επιλογή».
**Η εταιρεία Κότσιους φέρεται ως η πιο δραστήρια και οργανωμένη στην Ελλάδα. Μπαίνοντας στη σχετική ιστοσελίδα διαβάσαμε ότι στις υπηρεσίες της συγκαταλέγεται η βοήθεια «κλειστού περιβάλλοντος» στο εξωτερικό. Οπως αναφέρουν, αυτά τα μέτρα βοήθειας ιδιαίτερα σε νέους που αρνούνται να πάνε σχολείο, που έχουν τάση για ναρκωτικά, δύσκολη οικογενειακή κατάσταση, ψυχολογικά προβλήματα, τάσεις αυτοκαταστροφής και «εγκληματικό παρελθόν, εναλλακτικά με έκτιση ποινής».**«Τα παιδιά δεν "εκτίουν" κάποιο είδος ποινής. Εμφανίζουν παραβατικότητα στη συμπεριφορά τους, έχουν εγκαταλειφθεί από τους γονείς τους ή οι γονείς τους αδιαφορούν, οπότε με τη διαμεσολάβηση των αρχών αποφασίζεται η ένταξή τους σε τέτοιο πρόγραμμα. Το είδος αυτό εναλλακτικής βοήθειας αποφασίζει η υπηρεσία ανηλίκων, και όχι το δικαστήριο, ύστερα από συναίνεση του νέου και των κηδεμόνων του», τονίζει η δικηγόρος της εταιρείας Ζωή Σιδηροπούλου. **Στην Ελλάδα, η εταιρεία πρωτοεμφανίζεται το 1988. Σήμερα «τρέχει» δύο προγράμματα. Το ένα με την επωνυμία «Κοίλα» στο ομώνυμο χωριό του δήμου Φερών (βλ. πάνω), και το άλλο στη Χαλκιδική, όπου οι έφηβοι είναι τοποθετημένοι σε οικογένειες Γερμανών, κοντά στη θάλασσα, σε μια αγροτική και τουριστική περιοχή.Χωρίς άδεια λειτουργίαςΟι τοπικές αρχές στον Εβρο γνωρίζουν για το πρόγραμμα. Ο δήμαρχος Φερών Γ. Ούστογλου, διευκρίνισε ότι «ποτέ δεν δημιούργησαν πρόβλημα μέχρι τώρα». Εκείνο που θυμάται είναι ότι «μια φορά είχαν στείλει ένα παιδί στο δήμο για πρακτική άσκηση. Απασχολήθηκε στα σκουπίδια και του δώσαμε μια βεβαίωση. Αλλη επαφή δεν είχα με αυτούς».
**Η διεύθυνση Πρόνοιας της νομαρχίας στον Εβρο έμαθε για το «κέντρο» το 1991.«Εκτοτε άρχισε μια αλληλογραφία μεταξύ της υπηρεσίας μας και της διεύθυνσης Προστασίας Οικογένειας του υπουργείου Υγείας με αντικείμενο τη χορήγηση άδειας λειτουργίας στο κοινωνικοπαιδαγωγικό ίδρυμα Κοίλων Εβρου, όπως το ονόμαζαν. Η έδρα της εταιρείας ήταν στη Γερμανία. Αδεια δεν χορηγήθηκε, και το '99 η υπόθεση για εμάς έκλεισε», τονίζει η διευθύντρια Πρόνοιας Σωτηρία Δαγκάκη. **Τελικά, το «κέντρο» στα Κοίλα πήρε άδεια εγκατάστασης το 2004, ως υποκατάστημα κυπριακής... εταιρείας (!) με προβλεπόμενες δραστηριότητες και σκοπό την «παροχή υπηρεσιών επιστημονικής και ψυχοσωματικής στήριξης σε παιδιά με ειδικές ανάγκες σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους»...«Θα αποδοθούν ευθύνες»Το υποκατάστημα φέρει την επωνυμία «Κ.Κ.ΝΤ. (Κότσιους Κλάους-Ντίτερ) Κοινωνία Ειδικά για Παιδιά», και η άδεια δημοσιεύεται σε ΦΕΚ και υπογράφεται από το νομάρχη Ν. Ζαμπουνίδη. *«Ηρθαν στη διεύθυνση Εμπορίου της νομαρχίας, κατέθεσαν τα νόμιμα δικαιολογητικά, και δώσαμε άδεια εγκατάστασης, και όχι λειτουργίας, σε μη κερδοσκοπική εταιρεία όπως παρουσιάζονται», τονίζει ο διευθυντής της Γ. Πετρίδης. «Δεν έχουμε, όμως, δικαιοδοσία να ελέγξουμε τους σκοπούς». **Πηγές του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που ενημερώθηκαν από την «Κ.Ε.» για το θέμα, δηλώνουν ότι «οι υπηρεσίες που προσφέρονται άπτονται ευαίσθητων κοινωνικών θεμάτων, που συνδέονται με την ανάπτυξη παιδιών και εφήβων, και γι' αυτό δεν μπορούν να παρέχονται χωρίς την επιστημονική εποπτεία του υπουργείου.»Ολα τα στοιχεία θα εξεταστούν εξονυχιστικά, τόσο από νομικής όσο και από επιστημονικής άποψης, και θα αποδοθούν ευθύνες». *Ως παλαιότερο κλειστό πρόγραμμα εντός της ελληνικής επικράτειας εμφανίζεται αυτό στο χωριό Καζαβίτης Θάσου. Δημιουργήθηκε το 1986 από τη γερμανική KJHV (Kinder und Jugendhilfe Verbund eV) και η ελληνική ονομασία είναι «Πρόγραμμα εφήβων Θάσου». «Στόχος μας είναι να λειτουργήσουμε σε σύμπνοια με τις αρχές. Πιστεύουμε πολύ στις μεθόδους μας γιατί έχουμε δει να συμβαίνουν θαύματα», τονίζει η Νίτσα Κωνσταντινίδη, επικεφαλής του «κέντρου».*Στο πλαίσιο προγράμματος της ίδιας εταιρείας, δύο ακόμη 13χρονα παιδιά «φιλοξενούνται» από ανάδοχη οικογένεια στα Λιμενάρια Θάσου. Αντίστοιχο πρόγραμμα υπήρχε μέχρι πρόσφατα και στη Σκάλα Πρίνου, παραμένει όμως άγνωστο αν σήμερα λειτουργεί.
Αλεξ, Κέβιν και Ντένις
Τα Κοίλα είναι ένα εγκαταλειμμένο χωριό του Εβρου, καλά «προστατευμένο» από τη σιωπή που το περιβάλλει. Γύρω-γύρω υπάρχουν μόνο δάση και κιτρινισμένα χωράφια, παρατημένα από τους αγρότες.Προχωρώντας προς το κέντρο του χωριού, ωστόσο, αποκαλύπτεται ένας μικρόκοσμος: Τέσσερα με πέντε παλιά αλλά επισκευασμένα σπίτια είναι το «ίδρυμα», όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι. Εκεί ζουν τους τελευταίους 6-8 μήνες ο Αλεξ, ο Ντένις, ο Κέβιν - και οι τρεις τους από 14 έως 16 χρόνων.**«Λειτουργούμε από το 1988 στην Κοτρωνιά, μέσα στο δάσος της Δαδιάς και το 1991 ήρθαμε στα Κοίλα», λέει ο Σταύρος, φύλακας και παλαιότερος εργαζόμενος του κέντρου. «Μαθαίνουμε στα παιδιά απλά πράγματα και κυρίως μια καθημερινότητα διαφορετική απ' αυτή που έχουν συνηθίσει δίχως στοργή από τους γονείς τους. »Πολλά απ' αυτά εκδηλώνουν επιθετικότητα. Ο γονιός, ο δάσκαλος ή η αστυνομία τα πάει στη "Γιούγκεναμτ". Είναι παιδιά που από τα 7 τους κιόλας έχουν περάσει από ιδρύματα», εξηγεί. **Ο Σταύρος εκτιμά ότι τα ποσοστά επιτυχίας του προγράμματος είναι 50-70% και υπολογίζει πως από τα «χέρια» του πέρασαν περίπου 300 παιδιά όλα αυτά τα χρόνια. **«Πώς φτάνουν μέχρι εδώ από τη Γερμανία;» ρωτάμε. «Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Υπάρχουν παιδιά που επιλέγουν τα ίδια ή οι γονείς τους να φύγουν στο εξωτερικό κι άλλα που τους το επιβάλλει ο εισαγγελέας. Αυτά είναι συνήθως παιδιά που το έχουν σκάσει επανειλημμένως από ιδρύματα της χώρας τους και το πρόγραμμα του εξωτερικού μοιάζει σαν να είναι η τελευταία ελπίδα. Εδώ το κάθε παιδί έχει τον επόπτη του». Παρά τη στενή εποπτεία κάποια φεύγουν. Λείπουν για λίγες ώρες, αλλά δεν προλαβαίνουν να πάνε μακριά: «Ψάχνουμε και τα βρίσκουμε ή κάποιο μάτι τα βλέπει και μας ειδοποιεί». **Οι εργαζόμενοι του κέντρου ανησυχούν γιατί, όπως λένε, τα προγράμματα δεν πάνε καλά: «Παλιά, επί ηγεσίας Σρέντερ, είχαμε και 15 παιδιά το χρόνο». Υστερα είναι και οι θέσεις εργασίας: «Σκέψου ότι το πρόγραμμα δίνει δουλειά σε πέντε άτομα, σε μια τέτοια παραμεθόριο περιοχή», υπογραμμίζουν. **Οση ώρα μιλάμε, από διπλανή αίθουσα «βγαίνει» δυνατή, «μπιτάτη» μουσική. Απ' έξω ακούγονται αγορίστικες φωνές να μιλούν γερμανικά και ρωτάμε αν μπορούμε να δούμε τα παιδιά. Βγαίνουμε σχεδόν με αγωνία να δούμε ποιοι είναι οι κάτοικοι αυτού του παράξενου χωριού. Αντικρίζουμε τρία «εφηβάκια» κι αναρωτιόμαστε πώς εδώ, σε μια έρημη άκρη του κόσμου, θα μπορέσουν να βρουν την αγάπη και στοργή που δεν γνώρισαν...**Ανταλλάσσουμε μαζί τους λίγες ανώδυνες κουβέντες. «Γνωρίζεις έλληνες τραγουδιστές; Ποιοι σου αρέσουν;». «Ο Κοργιαλάς και ο Πλιάτσικας!», απαντούν. **Τα παιδιά βγαίνουν από το χωριό κάθε Παρασκευή και Σάββατο, συνοδευόμενα από τους επόπτες τους και πηγαίνουν στις Φέρες και στην Αλεξανδρούπολη. Τις καθημερινές υπάρχει πρόγραμμα, αλλά δεν τηρείται αυστηρά. **Λίγο πριν επιβιβαστούμε στο αυτοκίνητο, ρωτήσαμε γιατί δεν εγκαθιστούν τέτοια προγράμματα σε χωριά της Γερμανίας.Η απάντηση ήρθε από μια εκπαιδευτικό που εργάζεται στα Κοίλα, την Μπριγκίτε: «Δεν υπάρχουν χωριά τόσο απομονωμένα και έρημα. Οι συγκοινωνίες είναι πολύ αναπτυγμένες και ό, τι ώρα θέλουν μπορούν να επιστρέψουν στο επιβλαβές περιβάλλον όπου ζούσαν παλαιότερα.
ΠΗΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:http://www.enet.gr/online/online_text/c=111,id=4926440,19116392
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου